กรมการค้าภายใน กระทรวงพาณิชย์ เดินหน้าเชื่อมโยงการซื้อขายพืชเศรษฐกิจสำคัญ 3 หัว ได้แก่ หอมแดง กระเทียม และหอมหัวใหญ่ ผ่านกลไก “ตลาดข้อตกลง” พาเอกชนรับซื้อตรงจากสวน ดูดซับผลผลิตรวมกว่า 7,075 ตัน มูลค่ากว่า 108 ล้านบาท ซึ่งเป็นการเชื่อมโยงซื้อขายล็อตแรกของฤดูการผลิตปี 2568/69 เพื่อกระจายผลผลิตจากแหล่งผลิตสู่ตลาดในประเทศและการแปรรูป ช่วยรักษาเสถียรภาพราคาและสร้างรายได้ที่เหมาะสมให้เกษตรกร

นายวิทยากร มณีเนตร อธิบดีกรมการค้าภายใน เปิดเผยว่า ช่วงเดือนมกราคม–กุมภาพันธ์ของทุกปี เป็นช่วงที่พืชเศรษฐกิจ 3 หัวออกสู่ตลาดพร้อมกันในปริมาณมาก ซึ่งอาจส่งผลต่อราคาสินค้า กรมการค้าภายในจึงเร่งดำเนินมาตรการบริหารจัดการผลผลิตเชิงรุก โดยใช้ตลาดข้อตกลงเป็นเครื่องมือเชื่อมโยงซื้อขายล่วงหน้าระหว่างเกษตรกร สถาบันเกษตรกร และผู้ประกอบการโดยตรง เพื่อลดปัญหาผลผลิตกระจุกตัวในพื้นที่ และบรรเทาผลกระทบด้านราคา

ในเดือนมกราคม 2569 กรมการค้าภายในได้ร่วมกับสำนักงานพาณิชย์จังหวัดเชียงใหม่ ลำพูน และแม่ฮ่องสอน รวมถึงหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง จัดกิจกรรมเชื่อมโยงซื้อขายกระเทียมและหอมแดง ผ่านตลาดข้อตกลง โดยมีเกษตรกรและสถาบันเกษตรกรจากทั้งสามจังหวัดเข้าร่วม 17 กลุ่ม และมีผู้ประกอบการรับซื้อ 3 ราย ได้แก่ บริษัท อโกรไทย ยูเนี่ยน จำกัด บริษัท ตะวันพืชผล จำกัด และบริษัท ยิ่งไพศาลการเกษตร จำกัด เพื่อนำผลผลิตกระจายสู่ตลาดภายในประเทศ ห้างค้าส่ง–ค้าปลีกสมัยใหม่ โรงงานแปรรูป และการส่งออก รวมปริมาณการซื้อขายกว่า 375 ตัน คิดเป็นมูลค่ากว่า 28.17 ล้านบาท

นอกจากนี้ กรมฯ ยังได้เชื่อมโยงซื้อขายหอมหัวใหญ่จากเกษตรกรจังหวัดเชียงใหม่ ผ่านตลาดข้อตกลง โดยมีเกษตรกรและสถาบันเกษตรกรเข้าร่วม 7 กลุ่ม และมีผู้รับซื้อ 13 ราย ทั้งห้างค้าส่ง–ค้าปลีกสมัยใหม่ โรงงานแปรรูป และผู้ประกอบการตลาดทั่วไปภายในประเทศ สามารถดูดซับผลผลิตได้รวมกว่า 6,700 ตัน คิดเป็นมูลค่ากว่า 80 ล้านบาท

อธิบดีกรมการค้าภายในกล่าวเพิ่มเติมว่า มาตรการดูแลพืช 3 หัวของกรมฯ ประกอบด้วย 3 แนวทางหลัก ได้แก่ การเร่งผลักดันการส่งออกไปยังประเทศเพื่อนบ้าน การรับซื้อและกระจายผลผลิตสู่ตลาดภายในประเทศ และการใช้ตลาดข้อตกลงเพื่อเชื่อมโยงซื้อขายล่วงหน้าระหว่างเกษตรกรกับผู้ประกอบการ

สำหรับปีการผลิต 2568/69 มีปริมาณผลผลิตพืช 3 หัวรวม 243,877 ตัน โดยหอมแดงมีผลผลิตรวม 158,824 ตัน มีการส่งออกในปี 2568 จำนวน 31,550 ตัน หรือคิดเป็นร้อยละ 20 ของผลผลิตทั้งหมด ราคาหอมแดงศรีสะเกษมัดจุกใหญ่ในพื้นที่กรุงเทพมหานครและปริมณฑล ช่วงเดือนมกราคม 2569 ราคาขายส่งเฉลี่ยอยู่ที่ 61.88 บาทต่อกิโลกรัม และราคาขายปลีกเฉลี่ยอยู่ที่ 80.25 บาทต่อกิโลกรัม

ขณะที่กระเทียมมีปริมาณผลผลิตประมาณ 53,390 ตัน มีการส่งออกในปี 2568 จำนวน 610 ตัน หรือคิดเป็นร้อยละ 1 ของผลผลิตทั้งหมด โดยราคากระเทียมแห้งมัดจุกหัวใหญ่ ราคาขายส่งเฉลี่ยอยู่ที่ 80 บาทต่อกิโลกรัม และราคาขายปลีกเฉลี่ยอยู่ที่ 102.50 บาทต่อกิโลกรัม ส่วนหอมหัวใหญ่มีปริมาณผลผลิตประมาณ 31,663 ตัน มีการส่งออกในปี 2568 จำนวน 2,153 ตัน หรือคิดเป็นร้อยละ 7 ของผลผลิตทั้งหมด โดยราคาขายส่งหอมหัวใหญ่ห้องเย็น เบอร์ 0–1 เฉลี่ยอยู่ที่ 30 บาทต่อกิโลกรัม และราคาขายปลีกเฉลี่ยอยู่ที่ 40 บาทต่อกิโลกรัม

“กรมการค้าภายในจะติดตามสถานการณ์ผลผลิตและราคาพืช 3 หัวอย่างใกล้ชิด พร้อมเดินหน้ามาตรการเชื่อมโยงตลาดอย่างต่อเนื่อง เพื่อรักษาเสถียรภาพราคาและสร้างรายได้ที่เป็นธรรมให้กับเกษตรกร” นายวิทยากรกล่าว