กรมการค้าภายใน เดินหน้าขับเคลื่อนการส่งเสริมตลาด “ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์จากพื้นที่ปลอดการเผา” เชื่อมโยงผลผลิตจากเกษตรกรเข้าสู่ภาคอุตสาหกรรมอาหารสัตว์โดยตรง จัดพิธีลงนามบันทึกความเข้าใจ (MOU) ระหว่างโรงงานอาหารสัตว์และสถาบันเกษตรกร จำนวน 5 คู่ความร่วมมือ ตั้งเป้ารับซื้อผลผลิตนำร่องรวม 7,400 ตัน ในปีแรก ครอบคลุมเกษตรกรกว่า 8,700 ราย พร้อมพัฒนาระบบตรวจสอบย้อนกลับ (Traceability) ตั้งแต่แปลงเพาะปลูกถึงโรงงานอาหารสัตว์ เพื่อสร้างแรงจูงใจให้เกษตรกรลดการเผา ยกระดับมาตรฐานสินค้า รองรับกติกาการค้าสมัยใหม่ ควบคู่กับการลดปัญหาฝุ่น PM2.5 ตามแนวทาง “ตลาดนำ – ตรวจสอบได้ – ลดการเผา”

วันที่ 22 กันยายน 2569 นายวิทยากร มณีเนตร อธิบดีกรมการค้าภายใน พร้อมด้วย นางสาวญาณี ศรีมณี รองอธิบดีกรมการค้าภายใน นายวีรศักดิ์ บุญเชิญ รองอธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร นายพนม สุขศิริ ผู้เชี่ยวชาญด้านธุรกิจข้าวของสหกรณ์ กรมส่งเสริมสหกรณ์ นางสาวสกาวเดือน ขยันยิ่ง ผู้แทนสภาเกษตรกรแห่งชาติ นายอรรถพล ชินภูวดล ผู้จัดการสมาคมผู้ผลิตอาหารสัตว์ไทย และนายเทอดศักดิ์ ลาภจิตรกุศล นายกสมาคมการค้าพืชไร่ ร่วมเป็นสักขีพยานในพิธีลงนามบันทึกความเข้าใจ (MOU) ระหว่างโรงงานอาหารสัตว์และสถาบันเกษตรกร เพื่อเชื่อมโยงการรับซื้อข้าวโพดเลี้ยงสัตว์จากพื้นที่ปลอดการเผาเข้าสู่ภาคอุตสาหกรรมอาหารสัตว์

นายวิทยากร มณีเนตร อธิบดีกรมการค้าภายใน เปิดเผยว่า ความร่วมมือในครั้งนี้เป็นการเชื่อมโยงระหว่างโรงงานอาหารสัตว์กับสถาบันเกษตรกร เพื่อรับซื้อผลผลิตข้าวโพดเลี้ยงสัตว์จากเกษตรกรในพื้นที่ปลอดการเผา ถือเป็นอีกก้าวสำคัญในการยกระดับระบบการผลิตและการตลาดข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ของไทยให้สอดคล้องกับทิศทางการค้าสมัยใหม่ โดยเฉพาะตลาดต่างประเทศที่ให้ความสำคัญกับ ระบบ Traceability หรือการตรวจสอบย้อนกลับมากขึ้น ทั้งในเรื่องแหล่งที่มาของวัตถุดิบ วิธีการผลิต และกระบวนการตลอดห่วงโซ่อุปทาน

“ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์เป็นวัตถุดิบสำคัญของอุตสาหกรรมอาหารสัตว์ สิ่งที่เราทำร่วมกันในวันนี้จึงเป็นการแสดงให้เห็นว่าประเทศไทยให้ความสำคัญกับการดูแลวัตถุดิบตั้งแต่ต้นทาง ตั้งแต่กระบวนการผลิต ไปจนถึงสินค้าที่เข้าสู่ตลาดและการส่งออก เพื่อให้สามารถตรวจสอบแหล่งที่มาได้อย่างชัดเจน” นายวิทยากร กล่าว

สำหรับการรับซื้อในระยะแรก ตั้งเป้าหมายรวมประมาณ 7,400 ตัน ครอบคลุมเกษตรกรกว่า 8,700 ราย แม้จะเป็นเพียงจุดเริ่มต้นเมื่อเทียบกับปริมาณผลผลิตข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ทั้งหมด แต่ถือเป็นกลไกสำคัญที่จะสามารถขยายผลไปยังกลุ่มเกษตรกรและโรงงานอาหารสัตว์รายอื่นได้ในอนาคต โดยผลผลิตที่เข้าร่วมโครงการจะได้รับ ราคาสูงกว่าราคาตลาด 0.05 บาทต่อกิโลกรัม พร้อมจัดช่องทางพิเศษ Fast Track เพื่ออำนวยความสะดวกในการรับซื้อ

นายวิทยากรกล่าวว่า ปัญหาการเผาในพื้นที่เกษตรไม่สามารถแก้ไขได้ด้วยมาตรการด้านใดด้านหนึ่งเพียงอย่างเดียว แต่จำเป็นต้องสร้างทางเลือกให้เกษตรกรเห็นประโยชน์ที่เกิดขึ้นจากการไม่เผา กรมการค้าภายในจึงนำ กลไกตลาด มาเป็นแรงขับเคลื่อน เชื่อมโยงผลผลิตจากพื้นที่ปลอดการเผาเข้าสู่ภาคอุตสาหกรรมอาหารสัตว์โดยตรง

“ตลาดนำ – ตรวจสอบได้ – ลดการเผา” จึงเป็นแนวทางสำคัญของความร่วมมือครั้งนี้ โดย “ตลาดนำ” คือการสร้างตลาดรองรับผลผลิตตั้งแต่ต้นทาง เพื่อให้เกษตรกรมีแรงจูงใจปรับเปลี่ยนวิธีการผลิต ขณะที่ “ตรวจสอบได้” คือการพัฒนาระบบ Traceability ที่สามารถติดตามแหล่งที่มาและกระบวนการผลิตได้ตลอดห่วงโซ่อุปทาน และนำไปสู่เป้าหมายสำคัญ คือ “ลดการเผา” ลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และลดปัญหาฝุ่น PM2.5

ด้าน นายอมรชัย คารว์ กรรมการบริษัท ไทสัน ฟีด (ไทยแลนด์) จำกัด โรงงานอาหารสัตว์ที่ร่วมลงนาม MOU กล่าวว่า บริษัทมีความยินดีที่ได้เข้ามามีส่วนร่วมสนับสนุนการรับซื้อข้าวโพดเลี้ยงสัตว์จากเกษตรกร เนื่องจากข้าวโพดเป็นวัตถุดิบหลักในการผลิตอาหารสัตว์ โดยมีสัดส่วนประมาณ 40% ของวัตถุดิบที่ใช้ในการผลิต จึงต้องการสนับสนุนข้าวโพดที่มีคุณภาพและได้มาตรฐานจากพื้นที่ปลอดการเผา

ทั้งนี้ หากการดำเนินงานสามารถทำได้อย่างต่อเนื่องและยั่งยืน บริษัทมีความพร้อมที่จะพิจารณาเพิ่มปริมาณการรับซื้อในอนาคต โดยความร่วมมือในวันนี้ถือเป็นจุดเริ่มต้นของการทำงานร่วมกันระหว่างเกษตรกร โรงงานอุตสาหกรรม และภาครัฐ เพื่อสร้างระบบการผลิตและการจัดหาวัตถุดิบที่ยั่งยืน

ขณะที่ นางลออ ชูช่วย ผู้จัดการสหกรณ์การเกษตรตากฟ้า จังหวัดนครสวรรค์ กล่าวว่า ความร่วมมือครั้งนี้เป็นโอกาสสำคัญของเกษตรกรในพื้นที่ตากฟ้าในการผลิตข้าวโพดที่มีคุณภาพ ได้มาตรฐาน และปลอดการเผา โดยเกษตรกรจะมีแหล่งรับซื้อที่แน่นอน ได้รับราคาที่เป็นธรรมและสูงกว่าตลาด ซึ่งสหกรณ์มีแผนขยายความร่วมมือไปยังเกษตรกรในกลุ่มและพื้นที่ใกล้เคียงเพื่อส่งเสริมการผลิตข้าวโพดคุณภาพเข้าสู่โรงงานอาหารสัตว์อย่างต่อเนื่อง

สำหรับ MOU ในครั้งนี้ มีคู่ความร่วมมือ 5 คู่ ได้แก่

1. บริษัท ไทสัน ฟีด (ไทยแลนด์) จำกัด กับ สหกรณ์นิคมแม่สอด จำกัด
2. บริษัท ไทสัน ฟีด (ไทยแลนด์) จำกัด กับ สหกรณ์การเกษตรตากฟ้า จำกัด
3. บริษัท ไทสัน ฟีด (ไทยแลนด์) จำกัด กับ สหกรณ์การเกษตรนาน้อย จำกัด
4. บริษัท ไทสัน ฟีด (ไทยแลนด์) จำกัด กับ สหกรณ์การเกษตรบ้านตาก จำกัด
5. บริษัท ก้าวหน้าอุตสาหกรรมอาหารสัตว์ จำกัด กับ สหกรณ์การเกษตรทุ่งศรีอุดม จำกัด

การดำเนินงานดังกล่าวเป็นไปตามมติคณะกรรมการนโยบายและบริหารจัดการข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ (นบขพ.) เมื่อวันที่ 22 สิงหาคม 2568 ซึ่งมอบหมายให้กรมการค้าภายใน กรมส่งเสริมการเกษตร และกรมส่งเสริมสหกรณ์ ร่วมกันส่งเสริมให้สหกรณ์การเกษตรรับซื้อผลผลิตจากเกษตรกรในพื้นที่ปลอดการเผา รวมทั้งส่งเสริมการจัดทำ MOU ระหว่างโรงงานอาหารสัตว์กับเกษตรกร เพื่อสร้างกลไกตลาดที่เชื่อมโยงตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ

นายวิทยากรกล่าวทิ้งท้ายว่า ความร่วมมือครั้งนี้ไม่ได้มุ่งเพียงเพิ่มช่องทางการตลาดให้กับข้าวโพดเลี้ยงสัตว์เท่านั้น แต่เป็นการวางระบบตั้งแต่ต้นทาง โดยใช้ตลาดเป็นแรงจูงใจ ควบคู่กับการตรวจสอบย้อนกลับ เพื่อให้การผลิตข้าวโพดของไทยสามารถตอบโจทย์ทั้งด้านเศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อม และกติกาการค้าในอนาคต อันจะนำไปสู่การลดการเผาในพื้นที่เกษตรและลดปัญหาฝุ่น PM2.5 ได้อย่างเป็นรูปธรรม